«??рман?азы Са?ырбай?лы(1818-1889) -композитор-к?йші?аза?тын аспапты рок ?неріні? классигі»

Категория: Музыка

Нажмите, с целью распознать подробности

Ма?саты: ?лы к?йші, дарынды автор ??рман?азы Са?ырбай?лыны? шы?армашлы? ?мірімен таныстыру.

Міндеттері:

Білімділік- стеб ар?ылы о?ушыларды білімді, ?нерлі болу?а ??лшындыру, к?йге деген с?йіспеншілігін арттыру, б?рын?ы ал?аш білім, білік да?дыларын дамыту.

Т?рбиелік- отаншылды? сезімге т?рбелеу, ?аза? м?дениеті мен ?нерге баулу.

Дамытушылы? - баланы? музыкалы? ?абілетіні? дамуына ы?пал ету, музыкалы? білімін терендету.

?аза?ты? к?й ?нері дегенде ??рман?азыны? орны тіптен ерекше. ?лы к?йші, дарынды песенник ??рман?азы Гурьев облысы, Те?із ауданы, Жиделі деген жерде 0816-18 жылдар шамасында туды. ?кесі Са?ырбай спирт екі ата Бай?лыны? ішіндегі ?ызыл??рт руынан шы??ан, б?кіл ?мірін байларды? малын ба?умен ?ткізген адам. ??рман?азыны? анасы Ал?а елге сыйлы, еті тірі М?ті??л деген кісіні? б?ла ?скен ерке ?ызы еді. Жасынан ?нерді? ?адірін біліп ?скен Ал?а т???ыш ?лыны? бойында?ы ?лы дарынды ж?регімен сезінді. Б?кей ханды?ына ата?ы жайыл?ан ?за? деген д?улескер к?йші болды. Туып ?скен жері Жайы?ты? шы?ыс жа? беті бол?анымен, ?за? домбырашылы? д?ст?рде Б?кей жа?ына бейім еді. ?за? ?артай?ан ша?ында ел аралап ж?ріп Са?ырбай ?о?сы ?онып отыр?ан бая?ы Ша?бала байды? ауылына келеді. Ауылда к?йші бала ресторанчик дегенді естіген ?ария ат ма?дайын Са?ырбайды? ?о?ыр ?йіне тірейді. ?за?ты? к?йін ты?дау?а к?птен ??мартып ж?рген Ал?а ?адірлі ?она??а ?олдан келген ??рметін ??рсетті. К?й кешіне жинал?ан халы? Са?ырбайды? т?рт ?анат ?йіні? аузы- м?рнынан шы?ты. Ауыл адамдары тарап, ?зді-?зі келген кезде ?за? ??рман?азы?а домбыра тарттырады. Жас талапкерді? домбыра тарт?анына с?йсінген ?арт к?йші болаша? ?лкен дарын иесіні? таби?и талантын бірден а??арып, а? батасын берді. ??рман?азы спирт алты?а толып, о? – солын тани бастады. Ел ішіндегі ?ділетсіздікті а??арып, байларды? озбырлы?ына, зорлы? – зомбылы?ына мойын- с?нып, ертелі-кеш ?ой со?ында салпа?дап ж?ре беретін к?п кедейді? бірі емес екендігін таби?ат берген алып к?шімен,ешкімнен ?аймы?пайтын батылды?ымен , ойында?ысын беті? бар, ж?зі? диско-бар демей айтып салатын ?ткірлігімен таныта бастады. Он то?ызыншы ?асырды? отызыншы жылдарыны? ая? кезінде Б?кей ханды?ында патша ?кіметі мен ?стем тап ?кілдеріні? ?рейін ?шыр?ан шаруалар к?терілісі болды. Хан туыс?андары, с?лтандар егістік, шабынды?, жаз?ы ж?не ?ыс?ы жайылым жерлерді? жа?сыларын шаруалардан тартып алады. Балы? аулау?а тиым салады. Осыны? б?рі е?бекшіл шаруаларды? наразылы?ын к?шейтіп, а?ыры ке? жайыл?ан к?теріліске келіп со?ты. К?терілісті баста?ан Исатай Тайманов пен Махамбет ?темісов еді. Исатай – Махамбет к?терілісі ?аза? тарихында ?лкен рольат?арды. Отызынші жылдарды? ая?ында ??рман?азыны? ал?аш?ы творчестволы? д?уіріне жататын к?йіні? бірі “Кішкентай”. Ол к?йді ??рман?азы “кішкене інісіні? ?лкен а?асы Исатай?а арнауы” депті.

1.??рман?азы атында?ы, ?аза? ?лты? оркестіріні? орындауында ??рман?азыны? к?йі «Кішкентай».(СД таспа)

К?йшіні? “Балбырауын” к?йі жастарды? ойын – сауы?ына арнал?ан шы?арма.

0. Садыков Алибиді? орындауында ??рман?азыны? к?йі «Балбырауын»

??рман?азыны? осы д?уір к?йлеріні? бірі “ ?за? А?желе?”. Олай дейтініміз Дина бір с?зінде: “?за? ас?ан орындаушы болды, біра? ?з жанынан к?й шы?ар?ан емес, мына А?желе? ??реке?ні? ?за? ?стазына арна?ан ?з к?йі”- деген болатын. ??рман?азыны? к?йлеріні? бірі, “Адай”. “Адай” ??рман?азыны? ірі шы?армаларыны? бірі. Онда заманны? алдын ора?ан к?реген к?з, ?ткір тіл бар. ?дебиет д?ниесінен ?лгі алар болса? “Адай” к?йінде Махамбетті? жалынды поэзиясыны? кейпі ресторанчик деп айта аламыз. ??рман?азы Орал т?рмесінде жатып шешесіне арнап “?айран шешем” атты к?йін шы?арады. К?й ?апаста?ы халді суреттегендей ж?й басталады. ?лден кейін жар? етіп т?р?ан айдай жар?ын кейіпке к?шеді. К?йден ?серленіп, ?ызынып, шап?ан атты? алыста?ы сарыны естілгендей болады. ??рман?азы б?л арада алдынан ?міт к?ткендей болады. Осы сапарда ??рман?азыны? “Т?рмеден ?аш?ан” к?йі шы?ады. 1850 жылдарды? ортасында ??рман?азы Жем ?зенінен кесіп ?тіп, Т?рем?рат, Нарынбай, ?тен деген батырлар?а ?арай ма?дай т?зейді. Осы сапарда к?йші “Боз?а??ыр”, “Т?рем?рат”, “А?са? киік”,”Бал?айма?”, “Не кричи, отнюдь не шуми”, “Перовский марш” к?йлерін шы?арады. ??рман?азыны? б?л кезе?дегі шы?ар?ан к?йлеріні? ішіндегі ірілері “Кісен аш?ан”, “?ызыл ?айы?”, “Машина”. “Кісен аш?ан” басынан ая?ына дейін орны?ты, ж?й орындалатын к?й, к?йде насыпь трагедиямен ?атар, ?лкен жігер мен халы?ты? ?ні бар. ”?ызыл ?айы?” к?йі ?айы? образында?ы ту?ан жеріні? ?з ?лына деген жылылы?ын к?рсетеді. ??рман?азыны? “Машина” к?йі ?ала ?міріні? суретін береді. Алпысыншы жылдарды? ая? кезінде елде ж?рген ??рман?азыны “елге зиянды адам” деп ?ркітке жер аударады. Сібірге бара жат?ан жолда ол “Бозшола?”, “Арба со??ан” деген к?йлер шы?арады. ?ркітте я уа?ыт болып, ??рман?азы одан ?ашып кетеді. ?айту сапарында Сарыар?аны, Алатауды басып ?теді. Осы келе жат?анда ата?ты “Сарыар?а”, “Алатау” к?йлері шы?ады. Жетпісінші жылдарды? ая? кезінде бір старшын ??рман?азы?а ?а?аз береді. Ол Астрахань генерал-губернаторы ке?есіні? ша?ыру ?а?азы болады. ??рман?азы біраз ойланып, бармау?а ?оры?ты деп айтар деп жол?а жиналады. Ж?рерінде: “Жама?ат, жасым болса келді, енді п?леге кездессем ??тыла алам ба, кім біледі, шалы?ны? ?оштасуын тартып кетейін, мына п?бескі та?ы келді ?ой” деп бір к?й тартады. Ол к?йі “П?бескі” атанып кетеді. 1888 жылдары ??рман?азы Бекетай ??мына барып, Динаны к?реді. Б?л арда?ты ш?кіртін со??ы к?руі болатын. Бекетайда бірнеше к?н болып Со?ыр Есжан, Байж?ма, Т?ркеш к?йлеріні? варианттарын Динадан алып ?айтады. Сол сапардан келген со? ?зі “Байж?ма”, “Теріс?а?пай” к?йлерін шы?арып ш?кірттеріне ?йретеді. ??рман?азыны? “Саранжап” к?йі осы сапарда шы??ан к?йі. Б?л к?йді т?рмеде бірге бол?ан ?алма? батыры Саранжап?а арнап шы?ар?ан. Жайы? ?зеніні? сол жа? бетінде ?скен а?ын ?аша?ан осы бір кезде Орда жа??а барып, ?и?аш, Боза? бойларын аралап, Сахма?а барып к?йшіге кездеседі. ?аша?ан Атырауды жа?алай шы?ып, к?п халы?ты ?ырып кеткен апатты образ?а алып, е?бекші халы?ты? ауыр халін суреттеген “К?бік шаш?ан” поэмасын айтып береді. Б?л жа?дай к?йшіні ?оз?ап, екеуіні? досты?ынан та?ы бір к?й шы?ады. К?йді? атын “К?бік шаш?ан” ?ояды. ??рман?азы ?міріні? со??ы кездерінде “Демалыс”, “Итог” атты к?йлерін шы?арады. 1880 жылдарды? ая?ында ?лы к?йші Астрахань ма?ында?ы Сахма деген жерге біржолата ?оныс аударады. Ата?ты к?йші 0889 жылы Сахма селосында д?ниеден озады. 1959 жылы ??рман?азы ?абіріні? басында м?рм?р ескерткіш орнатылды. ??рман?азыны? к?йлері бізді? заман?а оны? ш?кірттеріар?ылы жетті. К?йшіні? - Дина, Менетай, Ер?или та?ы бас?а к?птеген ш?кірттері болды.

0. Дина «Той бастар» орындайтыно?ушіларансамбілі.

Та?дырды?е?бір?иынб?рала?дарындахал?ыны?бойына?уатберген, жігерінжануменбол?ан??рман?азык?йлерікелер?асырларда?ытол?ын-тол?ынталай?рпа??аата–бабаларыны?м??ыменшерін, арманыменрухын?мыттырмай, ?немі??ла?ына??юменболарыаны?. Жербетінде ?аза? елі т?р?анда, осынау м??гілік сарында еш уа?ытта ?зілмейді.

nielsstephanie1709t.dvrdydns.com tvkursk1009.zone-ip.com valentinamaxim1809z.kvrddns.com 2747902 | 4774248 | 1105672 | 6604689 | 506401 | 1857124 | 7205957 | 1417419 | 1637527 | 3307075 | 2322167 | 1337342 | 8171285 | 8561872 | 4387291 | 285107 | 4292273 | 2222070 | 8918201 | 4532978 | 91677 | 3590338 | 6902669 | 3026279 | 9028540 | 7112118 | 3555774 | 521705 | 9019130 | 1829891 | 1677976 | 2619584 | 5112907 | 10071279 главная rss sitemap html link